Sức khoẻ và định giá thị trường: độ rộng MA, P/E VNINDEX

Trang này giúp trả lời câu hỏi "nền thị trường có khoẻ không, và đang đắt hay rẻ?". Mở ở menu Thị trường, chọn preset Tổng quan, rồi chọn workspace Sức khoẻ & định giá. Cột trái là sức khoẻ (Pha thị trường, Độ rộng MA, Độ rộng RSI), cột giữa là động lượng và chỉ số khi loại trừ mã lớn, cột phải là định giá (P/E VNINDEX, P/E loại trừ, F-Score toàn thị trường).

Tab đầu tiên Pha thị trường là một mô hình thống kê về trạng thái biên độ của chỉ số; cách đọc ở trang Trí tuệ thị trường. Các widget còn lại có cả trong workspace Toàn bộ, đôi khi dưới tên dài hơn.

Khi nào dùng

• VNINDEX lên đỉnh mới nhưng danh mục không tăng: kiểm tra đà tăng có lan rộng không, hay chỉ vài mã trụ gánh.
• Định cân nhắc tăng tỷ trọng cổ phiếu: xem định giá chung đang ở vùng cao hay thấp so với giai đoạn gần đây.
• Sau một nhịp giảm mạnh: đếm xem bao nhiêu phần trăm cổ phiếu đã rơi vào vùng quá bán.
• Mùa báo cáo tài chính: xem sức khoẻ tài chính chung của doanh nghiệp niêm yết đang cải thiện hay xấu đi.

Độ rộng MA: bao nhiêu mã đang nằm trên đường trung bình

Độ rộng MA (tên đầy đủ "Độ rộng MA thị trường") cho biết bao nhiêu phần trăm cổ phiếu trong rổ VNINDEX đang có giá đóng cửa trên đường trung bình 20, 50, 100 và 200 phiên.

Rổ VNINDEX, từ 14/10/2026 đến 13/11/2026.

Đọc thế nào

• Trục trái "Tỷ lệ trên MA (%)": mỗi đường là tỷ lệ mã có giá trên một đường trung bình. MA20 phản ứng nhanh nhất, MA200 chậm nhất.
• Đường đứt nét xám là VNINDEX ở trục phải, để so độ rộng với điểm số.
• Hai vạch ngang: đỏ ở 80% (gần như mọi mã đã trên đường trung bình), xanh ở 20% (rất ít mã còn trên đường trung bình).
• Rê chuột lên một ngày để thấy cùng lúc bốn tỷ lệ, số mã đạt của từng ngưỡng và tổng số mã hôm đó.

Ứng dụng

• Trước khi tăng tỷ trọng, nhìn MA50 và MA200. Hai đường cùng đi lên cùng chỉ số nghĩa là đà tăng có nhiều mã tham gia.
• Chỉ số tăng nhưng MA20 đi xuống là đà tăng đang hẹp lại: ít mã hơn còn giữ được nhịp ngắn hạn.
• Khi MA20 tụt xuống quanh vạch 20%, phần lớn cổ phiếu đã giảm dưới trung bình ngắn hạn. Đối chiếu với Độ rộng RSI để xem đã có nhiều mã quá bán chưa.

Dễ đọc sai

• Độ rộng chỉ tính trên các mã thuộc rổ VNINDEX (sàn HOSE), không gồm HNX, UPCoM.
• Mã mới niêm yết chưa đủ số phiên để tính MA200 không được đếm ở ngưỡng đó, nên tổng số mã của từng ngưỡng có thể khác nhau.
• Vạch 80% và 20% là mốc tham chiếu, không phải tín hiệu đảo chiều.

Độ rộng RSI: tỷ lệ mã quá mua và quá bán

Độ rộng RSI (tên đầy đủ "Độ rộng RSI thị trường") cho biết bao nhiêu phần trăm cổ phiếu trong rổ VNINDEX đang ở vùng quá mua hoặc quá bán theo RSI 14 phiên.

Rổ VNINDEX, từ 14/10/2026 đến 13/11/2026.

Đọc thế nào

• Đường xanh RSI <= 30: tỷ lệ mã có RSI 14 phiên từ 30 trở xuống (vùng quá bán).
• Đường đỏ "RSI >= 70": tỷ lệ mã có RSI từ 70 trở lên (vùng quá mua).
• Đường đứt nét là VNINDEX ở trục phải.

Ứng dụng

• Sau một nhịp giảm, đường xanh vọt lên cao là nhiều mã đã bị bán mạnh cùng lúc. So với các lần vọt trước trên cùng biểu đồ để biết mức hiện tại đã cao chưa.
• Chỉ số lên đỉnh mà đường đỏ thấp hơn lần đỉnh trước: ít mã hơn còn đang trong trạng thái tăng mạnh.

Dễ đọc sai

• RSI quá mua không có nghĩa là sắp giảm; trong xu hướng tăng mạnh, nhiều mã có thể ở vùng quá mua khá lâu.
• Thang trục trái tự co giãn theo dữ liệu. Đọc số trên trục, đừng so độ cao đường giữa hai lần xem khác khoảng ngày.

Động lượng: mã nào đang cách xa đường trung bình

Động lượng (tên đầy đủ "Động lượng MA") cho biết mỗi cổ phiếu trên một sàn đang cách đường trung bình bao xa, và khoảng cách đó lớn bất thường tới đâu so với biến động thường lệ của chính mã.

Sàn HOSE, SMA 20, phiên 13/11/2026.

Đọc thế nào

• Trục ngang (nhãn pct_change = (Close - MA) / MA): khoảng cách giá đóng cửa tới đường trung bình, tính bằng tỷ lệ.
• Trục dọc z_score: khoảng cách đó chia cho độ lệch chuẩn của chính mã trong cùng cửa sổ. 2 nghĩa là giá đang cao hơn MA tới hai lần mức dao động thường lệ.
• Màu chấm theo z-score: xanh đậm là vùng chiết khấu sâu (từ -2 trở xuống), xanh nhạt là vùng yếu (-2 đến -1), xám là cân bằng (-1 đến 1), cam là vùng hưng phấn (1 đến 2), đỏ là vùng tăng nóng (từ 2 trở lên).
• Hai ô ở góc phải chọn sàn (HOSE, HNX, UPCOM) và đường trung bình (SMA 5 đến SMA 200). Rê chuột lên chấm để xem giá, MA, độ lệch chuẩn và z-score.

Ứng dụng

• Muốn biết thị trường có đang "nóng" không: đếm nhanh số chấm đỏ và cam so với số chấm xanh. Đám chấm dồn lên góc trên phải là nhiều mã đã chạy xa trung bình cùng lúc.
• Với mã đang theo dõi, nếu chấm nằm ở vùng tăng nóng, mã đã đi xa hơn hẳn mức dao động thường lệ; nếu ở vùng chiết khấu sâu, mã đã giảm xa hơn thường lệ.

Dễ đọc sai

• Nhãn số trên trục ngang và dòng pct_change trong tooltip hiện đang in tỷ lệ kèm ký hiệu %: vạch "0.1%" thực ra là khoảng 10% trên đường trung bình. Đọc thứ tự các chấm, hoặc tự nhân 100.
• Z-score so mã với chính nó, không so giữa các mã. Hai mã cùng z-score 2 có thể cách MA rất khác nhau tính theo phần trăm.
• Rổ HOSE gồm cả chứng chỉ quỹ ETF (mã bắt đầu bằng FUE, E1VF).

VNINDEX loại trừ: chỉ số khi bỏ ảnh hưởng của vài mã

VNINDEX loại trừ (tên đầy đủ "VNINDEX loại bỏ ảnh hưởng cổ phiếu") cho biết VNINDEX sẽ ở đâu nếu bỏ phần điểm mà các mã bạn chọn đã đóng góp.

Mã loại trừ VIC (mặc định), từ 14/10/2026 đến 13/11/2026.

Đọc thế nào

• Index thực tế (đường liền) và Index loại bỏ ảnh hưởng (đường đứt nét) dùng trục trái "Chỉ số".
• Mỗi mã loại trừ có thêm một đường Tích lũy <mã> ở trục phải "Điểm đóng góp tích lũy": tổng số điểm mã đó đã cộng hoặc trừ cho chỉ số từ đầu khoảng ngày.
• Chỉ số loại bỏ ảnh hưởng = chỉ số thực tế trừ tổng điểm đóng góp tích lũy của các mã đã chọn.
• Ô Mã loại trừ ở góc phải chọn một hoặc nhiều mã; mặc định là VIC. Khoảng ngày theo thanh ngày đồng bộ của trang.

Ứng dụng

• VNINDEX lên đỉnh mới: chọn nhóm mã trụ đang tăng mạnh (ví dụ VIC, VHM). Nếu đường loại bỏ ảnh hưởng đi ngang hoặc giảm, đà tăng của chỉ số đến gần như hoàn toàn từ nhóm đó.
• Khi đường đóng góp tích lũy của một mã đi lên dốc, mã đó đang đẩy chỉ số; đi xuống là đang kéo chỉ số lại.

Dễ đọc sai

• Đây là phép ước lượng bằng cách trừ điểm đóng góp tích lũy, không phải một chỉ số được dựng lại với rổ mới.
• Điểm đóng góp tích lũy cộng dồn từ đầu khoảng ngày đang xem. Đổi khoảng ngày thì đường loại bỏ ảnh hưởng cũng đổi theo, nên chỉ so hai đường trong cùng một khoảng.

P/E VNINDEX: định giá chỉ số so với chính nó

P/E VNINDEX cho biết P/E của VNINDEX đang ở mức nào so với dải biến động 20 phiên gần nhất của chính nó.

Từ 14/10/2026 đến 13/11/2026.

Đọc thế nào

• Đường P/E ở trục trái "Định giá", VNINDEX đứt nét ở trục phải.
• Ba dải bbands 1.0, bbands 1.5, bbands 2 là dải Bollinger 20 phiên của chính P/E: trung bình 20 phiên cộng trừ 1; 1,5 và 2 độ lệch chuẩn.
• Khoảng ngày theo thanh ngày đồng bộ của trang.

Ứng dụng

• P/E chạm mép trên dải 2: định giá đang cao bất thường so với 20 phiên vừa qua. Chạm mép dưới là thấp bất thường.
• Kéo khoảng ngày ra nhiều năm để so mức P/E hiện tại với các vùng đỉnh, đáy trước đây của thị trường.

Dễ đọc sai

• P/E có thể tụt đột ngột khi doanh nghiệp công bố lợi nhuận quý mới (mẫu số đổi), dù giá không giảm. Đoạn giảm đầu tháng 11/2026 trong ảnh là ví dụ.
• Dải Bollinger chỉ nhìn 20 phiên. P/E nằm trong dải không có nghĩa là rẻ theo lịch sử dài.

P/E loại trừ: định giá phần còn lại của thị trường

P/E loại trừ (tên đầy đủ "P/E loại trừ cổ phiếu") cho biết P/E của VNINDEX sẽ là bao nhiêu nếu bỏ các mã bạn chọn ra khỏi phép tính.

Mã loại trừ VIC (mặc định), từ 14/10/2026 đến 13/11/2026.

Đọc thế nào

• PE (hiện tại): P/E của cả VNINDEX. PE (loại trừ): P/E sau khi bỏ các mã đã chọn.
• Cách tính bằng lời: lấy vốn hoá của chỉ số trừ vốn hoá các mã loại trừ, chia cho lợi nhuận ròng bốn quý gần nhất của chỉ số trừ phần lợi nhuận của các mã đó.
• Ngày nào tổng lợi nhuận còn lại không dương thì đường để trống, thay vì hiện một P/E âm vô nghĩa.
• Ô Mã loại trừ chọn một hoặc nhiều mã; mặc định là VIC.

Ứng dụng

• Muốn biết thị trường "trừ nhóm Vingroup" đắt hay rẻ: chọn VIC, VHM, VRE. Khoảng cách giữa hai đường cho biết nhóm đó đang kéo P/E chung lên hay xuống bao nhiêu.
• Loại nhóm ngân hàng vốn hoá lớn để xem định giá của phần phi ngân hàng.

Dễ đọc sai

• Một mã có P/E rất cao (lợi nhuận nhỏ, vốn hoá lớn) khi bị loại có thể làm P/E chung giảm mạnh. Khoảng cách lớn chưa chắc là cả nhóm đắt.
• Lợi nhuận bốn quý gần nhất đổi theo mùa báo cáo, nên hai đường cùng nhảy bậc khi có quý mới.

F-Score toàn thị trường: sức khoẻ tài chính chung của doanh nghiệp

F-Score toàn thị trường cho biết có bao nhiêu doanh nghiệp đạt từng mức điểm F-Score từ 0 đến 9, và sức khoẻ tài chính chung đang cải thiện hay xấu đi qua các quý.

Đọc thế nào

• F-Score là tổng của 9 phép kiểm trên báo cáo tài chính 12 tháng gần nhất so với cùng kỳ năm trước, chia ba nhóm: Sinh lời (có lãi, dòng tiền kinh doanh dương, ROA cải thiện, lợi nhuận có tiền đi kèm), Nguồn vốn (vay dài hạn giảm, khả năng thanh toán cải thiện, không phát hành thêm cổ phiếu đáng kể), Hiệu quả (biên lãi gộp cải thiện, vòng quay tài sản cải thiện).
• Ba nhóm điểm: Mạnh 8 đến 9, Trung bình 4 đến 7, Yếu 0 đến 3.
• Widget gồm: phân phối số doanh nghiệp theo từng mức điểm của kỳ đầy đủ gần nhất, tỷ lệ ba nhóm, điểm trung bình qua các quý gần đây và điểm trung bình theo ngành ICB cấp 2. Nhãn kỳ in ngay dưới tiêu đề.

Ứng dụng

• Sau mùa báo cáo, xem điểm trung bình quý mới so với các quý trước để biết bức tranh tài chính chung đang tốt lên hay xấu đi.
• Dùng bảng theo ngành để khoanh ngành có điểm trung bình cao, rồi sang Lọc theo F-Score để xem từng mã.

Dễ đọc sai

• Quý đang trong mùa báo cáo (chưa đủ doanh nghiệp công bố) được tô nhạt. Đừng đọc cột nhạt đó thành "điểm thị trường giảm".
• F-Score không áp dụng cho ngân hàng, công ty chứng khoán và bảo hiểm, cũng như doanh nghiệp chỉ nộp báo cáo năm.
• Điểm được chấm lại sau mỗi lần cập nhật báo cáo tài chính, thường vào tối Chủ nhật. Điểm cao hay thấp không hàm ý giá cổ phiếu sẽ đi theo hướng nào.

Phối hợp

Khi thị trường vừa giảm mạnh, cặp Độ rộng RSI (tỷ lệ mã quá bán) và Động lượng (bao nhiêu chấm đã xuống vùng chiết khấu sâu) cho biết mức bán tháo đã lan rộng tới đâu.

Bài liên quan

Câu hỏi thường gặp

Làm sao biết thị trường đang khoẻ hay yếu ngoài nhìn điểm VNINDEX?

Điểm chỉ số có thể tăng nhờ vài mã vốn hoá lớn trong khi đa số cổ phiếu vẫn giảm. Một thước đo bổ sung phổ biến là độ rộng: tỷ lệ cổ phiếu đang nằm trên đường trung bình 50 hoặc 200 phiên. Trên FinLens, widget Độ rộng MA vẽ tỷ lệ này cho rổ VNINDEX cạnh đường chỉ số, kèm hai vạch tham chiếu 80% và 20%. Khi chỉ số đi lên mà đường MA50, MA200 đi xuống, đà tăng đang hẹp lại.

P/E VNINDEX bao nhiêu là đắt?

Không có một con số cố định. Widget P/E VNINDEX của FinLens so P/E hiện tại với chính nó trong 20 phiên gần nhất bằng ba dải Bollinger 1, 1,5 và 2 độ lệch chuẩn. P/E chạm hoặc vượt dải 2 phía trên nghĩa là đang cao bất thường so với giai đoạn ngắn vừa qua, chạm dải dưới là thấp bất thường. Để so với lịch sử dài hơn, kéo khoảng ngày rộng ra ở thanh ngày của trang.

Vì sao cần xem VNINDEX và P/E sau khi loại trừ một số cổ phiếu?

Một vài mã vốn hoá rất lớn có thể chi phối cả điểm số lẫn định giá của chỉ số. VNINDEX loại trừ trừ phần điểm mà các mã được chọn đã đóng góp, cho thấy chỉ số sẽ ở đâu nếu không có chúng. P/E loại trừ lấy vốn hoá và lợi nhuận bốn quý gần nhất của chỉ số trừ đi phần của các mã đó. Khi hai đường thật và loại trừ tách xa nhau, phần còn lại của thị trường đang đi khác hẳn con số tổng.

Độ rộng RSI trên FinLens tính trên những mã nào?

Độ rộng RSI tính trên các cổ phiếu thuộc rổ VNINDEX, dùng RSI 14 phiên. Đường xanh là tỷ lệ mã có RSI từ 30 trở xuống (vùng quá bán), đường đỏ là tỷ lệ mã có RSI từ 70 trở lên (vùng quá mua). Rê chuột lên một ngày để xem cùng lúc tỷ lệ, số mã đạt điều kiện và tổng số mã của ngày đó. Tỷ lệ quá bán cao không có nghĩa thị trường sắp hồi, chỉ cho biết mức bán đã lan rộng tới đâu.

F-Score toàn thị trường cho biết điều gì?

F-Score là tổng của 9 phép kiểm trên báo cáo tài chính 12 tháng gần nhất so với cùng kỳ năm trước, gồm sinh lời, nguồn vốn và hiệu quả hoạt động. Widget F-Score toàn thị trường của FinLens cho thấy bao nhiêu doanh nghiệp đạt từng mức điểm từ 0 đến 9, tỷ lệ ba nhóm Mạnh, Trung bình, Yếu, điểm trung bình qua các quý và theo ngành. Quý đang trong mùa báo cáo được tô nhạt vì chưa đủ doanh nghiệp công bố. Điểm cao hay thấp không hàm ý giá cổ phiếu sẽ đi theo hướng nào.